Fide Çimen

Balkon Bahçesi Nasıl Kurulur

Balkon, çoğu evin en az kullanılan köşesidir. Oysa birkaç saksı, biraz toprak ve düzenli sulamayla oraya küçük bir bahçe sığar. Domates yetişir, fesleğen kokar, sardunya çiçek açar. Küçük balkon bahçesi kurma işi de pahalı ekipman istemez; doğru başlangıç ve biraz gözlem yeter.

Aşağıdaki adımları sırayla uygularsanız ilk sezonunuzda hasat alırsınız. Acele etmeyin. Az bitkiyle başlamak, çok bitkiyle boğulmaktan iyidir.

1. Balkonunuzu Tanıyın

Her balkon farklıdır. Bitki seçiminden önce alanın koşullarını ölçün.

Güneşi takip edin

Bir gün boyunca balkonunuzu izleyin. Sabah, öğle ve ikindi saatlerinde güneşin nereye vurduğunu not edin. Toplam kaç saat direkt güneş aldığını yazın.

6 saat ve üzeri güneş: Domates, biber, patlıcan, salatalık, kekik, biberiye.
3-5 saat güneş: Marul, ıspanak, roka, maydanoz, fasulye, çilek.
2-3 saat güneş veya parlak gölge: Nane, kuzukulağı, begonya, kuşkonmaz eğreltisi.

Güneşi olmayan bir balkonda domates zorlanır; bunu baştan kabul etmek hayal kırıklığını önler. Güneş ve gölge ihtiyacına göre bitki seçimi konusu tam olarak bu yüzden önemlidir.

Rüzgârı ve ağırlığı hesaplayın

Üst katlarda rüzgâr kuruturur. Korkuluk kenarına kamış hasır veya file gererek kırın.
Islak toprak ağırdır. Büyük saksıları korkuluğa değil, duvar kenarına ve köşelere koyun.
Saksı altlarına tekerlekli altlık koyarsanız mevsime göre yerini değiştirebilirsiniz.
Alt komşuya su damlamaması için tabak kullanın, tabağı da düzenli boşaltın.

2. Kap, Toprak ve Drenaj

Balkonda bitkinin kökü kısıtlıdır. Bu yüzden kap ve toprak, bahçedeki topraktan daha kritiktir.

Doğru kap seçimi

Bitki	En az saksı hacmi	Derinlik
Marul, roka, ıspanak	5 litre	15-20 cm
Fesleğen, maydanoz, nane	5-7 litre	20 cm
Biber, patlıcan	10-15 litre	30 cm
Domates, salatalık	20-25 litre	35-40 cm
Çilek	3-5 litre (her fide)	20 cm

Plastik saksı suyu daha uzun tutar, sıcak balkonlarda avantajlıdır. Toprak saksı nefes alır ama çabuk kurur. Hangi kabı seçerseniz seçin, dibinde mutlaka delik olsun. Deliksiz kapta kök çürür.

Toprak karışımı

Bahçe toprağını doğrudan saksıya doldurmayın. Sıkışır, sertleşir, su geçirmez. Basit ve işe yarayan bir karışım:

2 ölçek torf veya hazır saksı harcı
1 ölçek solucan gübresi ya da iyi yanmış hayvan gübresi
1 ölçek perlit veya iri kum (drenaj için)

Saksının dibine 2-3 cm kalınlığında irice çakıl veya kırık saksı parçası koyun. Toprağı ağzına kadar doldurmayın; üstte 2-3 cm sulama payı bırakın. Toprak seçimi ve hazırlama konusunu ayrıntılı okumak ilk yılda çok işinize yarar.

3. Ne Ekeceksiniz: Tohum mu, Fide mi?

İkisinin de yeri var. Yeni başlıyorsanız karma gitmek en rahatı.

Tohumdan kolay yetişenler

Roka, marul, tere, ıspanak
Maydanoz, dereotu
Fasulye, bezelye
Kadife çiçeği, ayçiçeği, aslanağzı

Fide almanın daha akıllı olduğu bitkiler

Domates, biber, patlıcan
Fesleğen (erken sezonda)
Biberiye, kekik, adaçayı gibi çok yıllıklar
Çilek

Fide alırken gövdesi kalın, yaprakları koyu yeşil, kök topağı sağlam olanları seçin. Uzamış, sarımsı, çiçek açmış fideler zorlanır. Tohum ekim ve çimlenme adımlarını bir kez öğrenirseniz sonraki sezonlarda masrafınız neredeyse sıfıra iner.

İlk sezon için örnek kombinasyon

Bir büyük saksı: 1 domates + kenarına fesleğen.
Bir orta saksı: 2 biber.
Bir uzun balkon kasası: marul ve roka sırası.
Bir küçük saksı: nane (yayıldığı için tek başına).
Bir saksı kadife çiçeği: hem renk verir hem bazı zararlıları uzak tutar.

4. Bakım Rutini

Sulama

Balkonda en sık yapılan hata sulamadır; hem az hem çok.

Parmağınızı 3-4 cm toprağa sokun. Nemliyse bekleyin, kuruysa sulayın.
Sabah erken veya akşamüstü sulayın. Öğle güneşinde sulamak yaprak yakar.
Dipten su akana kadar bol sulayın. Yüzeysel sulama kökü yukarıda tutar.
Yaz ortasında küçük saksılar günde bir, bazen iki kez su isteyebilir.
Tabakta biriken suyu 20 dakika içinde dökün.

Besleme

Saksı toprağındaki besin 4-6 haftada tükenir. Sonrası sizin işiniz.

Yapraklı sebzelere azot ağırlıklı sıvı gübre, 2-3 haftada bir.
Domates ve bibere çiçeklenmeden sonra potasyum ağırlıklı gübre.
Solucan gübresini ayda bir toprak üstüne serpin, hafifçe karıştırın.
Etiketteki dozu aşmayın. Fazla gübre kökü yakar.